As pregoeiras das San Lucas

Desde1964, as San Lucas sempre incluíron no programa (agás en 1968 e 1969) pregoeiro ou pregoeira. En total, contando este ano 2026, cuxo pregón está a cargo do avogado e antigo alcalde, Luís Rego Valcarce, contamos cincuenta e seis nomes de home e tan só cinco de mulleres. Francisco Mayán en 1964, Álvaro Cunqueiro en […]

Ler máis
Fíxose a luz!

Vaiamos ao 15 de outubro de 1886, véspera das San Lucas. Juan de Diego e García Alcolea (sería arcebispo de Compostela entre 1925 e 1927), criouse e estudou en Mondoñedo, lugar onde residía e era profesor do seminario cando fixo a entrada na diócese o bispo José Mª Cos e Macho. Nesta data, segundo conta […]

Ler máis
As primeiras San Lucas

Como serían as San Lucas dos séculos XII ou XIII? Agora que celebramos os seus 870 anos de andadura podemos tentar imaxinar as San Lucas dos primeiros tempos tras a emisión, en novembro de 1156, do privilexio selado polo rei Afonso VII. No documento, El-Rei dispón que en Vilamaior, onde xa asentaba entón a sede […]

Ler máis
Curuxeiras, o gaiteiro con peito de lobo

E. Lence Santar comparou o xeito deste gaiteiro nacido nas altas terras da Pastoriza co do poeta, músico e cantor vasco, José María Iparraguirre Balerdi (1820-1881). Chamábase Manuel Prieto Rego (1852- 1927) aínda que tamén era coñecido como Manuel da gaita, Manuel da Montaña e, sobre todo, por Curuxeiras, nome artístico tomado do seu lugar […]

Ler máis
Desde cando comemos polbo nas San Lucas

Nun artigo publicado en El Progreso o 14 de abril de 1957 Cunqueiro afirmaba xa no título: “El pulpo limita al norte con Villaba”. Aseguraba que era esta vila principal da Terra Cha a máis setentrional das lucenses que naquel entón cataban polbo en festas e feiras. Na de Gontán, en Abadín, impoñíanse os callos […]

Ler máis
As San Lucas de Vizoso

Cando aínda andan depenicando as greas as penúltimas herbas outonías e trotan os poldros quincenos de contento, cando rinchan ceibes os garañóns e bufan impacientes as eguas nos altos de Campo de Oso ou Cabana de Vella, alá embaixo, no leito do val, Mondoñedo comeza a engalanarse para celebrar as San Lucas un ano máis. […]

Ler máis
Volver ao ser, na despedida de Xosé Vizoso

Beatriz e Bea, Daniel e Pepe, sobriñas e sobriños e demais familia, amigas e amigos de Vizoso: Se mo permitides, este acto, en vez de despedida, debe ser de BENVIDA, mesmo de celebración do retorno de Vizoso ao punto de partida. Vizoso! Foi aquí, en Mondoñedo, onde nacestes ti e mailo teus irmáns e irmá, […]

Ler máis
No pasamento de Xosé Vizoso

O amigo Xosé Vizoso partiu, sen previo aviso, no decorrer da noite entre o 8 e o 9 de febreiro deste 2025. Non se despediu, nin sequera se molestou en dicirnos adeus, ou, talvez xa o fixera e colleunos desprevidos, cegos e xordos á evidencia, sen que nos decatásemos. A triste nova sorprendeunos na mañanciña, […]

Ler máis
O cego de Viloalle

Os mitos relacionados coa cegueira narran casos extraordinarios. A Tiresias, o grego trans, ora home, ora muller, cegouno a deusa Hera e Zeus confortouno coa capacidade de ver o futuro. Santa Lucía, mártir de Siracusa, preferiu automutilarse e arrincar os ollos para enviarllos a un pretendente que devecía por desflorala e agora é padroeira dos […]

Ler máis
As San Lucas de hai 50 anos

As San Lucas de 1974 non foron as mellores da historia pero non estiveron mal. O tempo meteorolóxico, que ameazaba estragalo todo, mantivo a discreción e respectou os días principais. O certame ‘Cancioneiro das San Lucas’ non se celebrou a pesar das tres brillantes edicións precedentes ─na de 1972 dérase a coñecer Fuxan os Ventos─ […]

Ler máis